وبلاگ
رفع سوء اثر چک برگشتی و صیادی با کمک وکیل

رفع سوء اثر چک برگشتی یکی از حیاتیترین اقداماتی است که صادرکنندگان چک برای احیای اعتبار تجاری خود باید انجام دهند. برگشت خوردن چک، کابوسی است که میتواند تمام فعالیتهای اقتصادی یک فرد یا شرکت را فلج کند. در سیستم بانکی نوین ایران، به محض اینکه گواهی عدم پرداخت صادر شود، نام شما وارد “لیست سیاه” بانک مرکزی میشود.
این امر منجر به خداحافظی با وام گرفتن، افتتاح حساب جدید، دریافت دسته چک و حتی صدور ضمانتنامه میگردد. خوشبختانه قانونگذار روشهای مشخصی را برای رفع سوء اثر چک برگشتی پیشبینی کرده است تا افراد بتوانند اعتبار از دست رفته خود را بازیابی کنند.

در سال ۱۴۰۴، با یکپارچه شدن سامانه صیاد، این فرآیند سرعت بیشتری گرفته است اما ظرافتهای خاص خود را دارد. اگر لاشه چک را گم کردهاید یا صاحب چک همکاری نمیکند، راهکارهای قانونی برای رفع سوء اثر چک وجود دارد.
رفع سوء اثر چک برگشتی
رفع سوء اثر چک برگشتی در اصطلاح بانکی، به مجموعهاقداماتی گفته میشود که منجر به پاک شدن سابقه منفی چک از کارنامه مالی صادرکننده در سامانه بانک مرکزی میگردد. تا زمانی که این سوء اثر باقی باشد، تمام حسابهای بانکی شما در تمامی بانکها (به اندازه مبلغ چک) مسدود خواهد شد و عملاً از خدمات بانکی محروم میشوید.
انجام رفع سوء اثر چک تنها از طریق شعبه افتتاح کننده حساب جاری امکانپذیر است (مگر در موارد سیستمی خاص). پس از انجام مراحل قانونی انواع چک توسط شما، بانک اطلاعات را به بانک مرکزی ارسال میکند و معمولاً ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت، محدودیتهای حساب شما برداشته میشود.
برای دریافت مشاوره حقوقی چک از وکیل پایه یک دادگستری ، وقت مشاوره خود را رزرو کنید.
[booknetic]
شرایط لازم برای رفع سوء اثر چک
برای اینکه بانک درخواست شما را بپذیرد، باید شرایط اولیه مهیا باشد.
- اولین شرط، تامین موجودی یا جلب رضایت ذینفع است. شما نمیتوانید بدون تسویه حساب، انتظار رفع سوء اثر چک را داشته باشید.
- شرط دوم، احراز هویت دقیق است. شخص صادرکننده (یا وکیل چک ) باید مراحل را پیگیری کند.
- شرط سوم، عدم وجود دستور قضایی مبنی بر مسدود ماندن حساب است. اگر چک شما درگیر پرونده کلاهبرداری یا پولشویی باشد، حتی با رضایت شاکی هم ممکن است تا دستور دادگاه صادر نشود، رفع سوء اثر چک برگشتی انجام نگردد.
مراحل رفع سوء اثر چک
مراحل کار بسته به روش انتخابی شما متفاوت است، اما اسکلت کلی کار به شرح زیر است:
- مراجعه به شعبه بانک صادرکننده چک.
- انتخاب یکی از روشهای قانونی (پرداخت وجه، ارائه لاشه، رضایتنامه و…).
- ارائه مدارک و پرداخت کارمزد عملیات بانکی جهت رفع سوء اثر چک برگشتی.
- ثبت درخواست توسط کاربر بانک در سامانه بانک مرکزی. دریافت تاییدیه رفع سوء اثر چک و فعال شدن مجدد حسابها.
مدارک مورد نیاز برای رفع سوء اثر چک برگشتی
داشتن مدارک کامل از رفت و آمدهای بیهوده جلوگیری میکند. مدارک اصلی عبارتند از:
- کارت ملی و شناسنامه هوشمند صادرکننده چک.
- اصل لاشه چک (در صورت وجود).
- رضایتنامه محضری (در صورت گم شدن لاشه یا عدم دسترسی به آن).
- نامه رسمی دادگاه یا شورای حل اختلاف (در موارد قضایی).
- فیش واریزی مبلغ چک (در روش مسدودی مبلغ).
- دقت کنید که برای رفع سوء اثر چک شرکتها (حقوقی)، ارائه روزنامه رسمی و معرفینامه نماینده شرکت الزامی است.
روش های رفع سوء اثر چک برگشتی
طبق بخشنامههای بانک مرکزی، ۵ روش اصلی برای پاک کردن سابقه چک وجود دارد. شما باید بر اساس شرایط خود، یکی از این راهها را برای رفع سوء اثر چک برگشتی انتخاب کنید.

ارایه لاشه چک برگشتی به بانک
سادهترین و سریعترین روش برای رفع سوء اثر چک همین است. شما مبلغ چک را نقداً به دارنده چک میدهید و او اصل چک (لاشه) را به شما پس میدهد. شما با در دست داشتن لاشه چک به بانک میروید. بانک پس از رویت و ابطال فیزیکی چک، عملیات رفع سوء اثر چک را در سیستم انجام میدهد. (در صورت کسب اطلاعات بیشتر درباره نحوه وصول چک برگشتی و چک بلامحل مقاله مربوطه را مطالعه نمایید.)
ارایه رضایت نامه محضری به بانک
گاهی اوقات دارنده چک پول را گرفته اما لاشه چک را گم کرده یا به هر دلیلی پس نمیدهد. در این حالت، دارنده باید به دفترخانه اسناد رسمی برود و یک “رضایتنامه رسمی” تنظیم کند که در آن قید شده وجه چک را دریافت کرده و نسبت به آن ادعایی ندارد. شما با ارائه این سند رسمی به بانک، میتوانید رفع سوء اثر چک برگشتی را انجام دهید.
ارائه نامه رسمی از مرجع قضائی یا ثبتی به بانک
اگر کار به شکایت و دادگاه کشیده باشد، پس از پایان دعوا و صدور حکم، میتوانید از دادگاه یا اداره ثبت نامهای خطاب به بانک بگیرید. در این نامه ذکر میشود که پرونده مختومه شده و بانک مجاز به رفع سوء اثر چک است.
ارائه حکم برائت به بانک
اگر چک شما سرقت شده باشد یا جعل شده باشد و دادگاه حکم برائت شما را صادر کند، با ارائه این حکم به بانک، بدون پرداخت هیچ مبلغی، رفع سوء اثر چک برگشتی انجام میشود؛ چرا که اصلاً قصوری متوجه شما نبوده است.
مسدود کردن مبلغ در حساب بانکی
اگر به دارنده چک دسترسی ندارید (مثلاً مکان او نامعلوم است)، میتوانید معادل مبلغ چک را به حساب جاری خود واریز کنید و از بانک بخواهید آن را مسدود کند. این پول باید به مدت ۱ سال در حساب بماند (تا اگر دارنده آمد، برداشت کند). پس از سپری شدن یک سال و عدم مراجعه دارنده، رفع سوء اثر چک به صورت خودکار انجام میشود.
گذشت سه سال از تاریخ برگشت چک
طبق قانون جدید اصلاح صدور چک، اگر ۳ سال از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت بگذرد و دارنده چک هیچ دعوای حقوقی یا کیفری علیه شما در دادگاه ثبت نکرده باشد، سابقه چک به صورت خودکار پاک میشود.
این قانون جایگزین قانون ۷ سال قدیمی شده است و کمک بزرگی به رفع سوء اثر چک برگشتی کرده است.

هزینه رفع سوء اثر چک برگشتی
هزینه این کار شامل دو بخش است.
- بخش اول کارمزد بانک است که در سال ۱۴۰۴ مبلغ جزئی (برای هر فقره چک حدود ۱۰ تا ۵۰ هزار تومان بسته به بانک) است.
- بخش دوم، هزینههای جانبی مثل هزینه دفترخانه برای تنظیم رضایتنامه است که طبق تعرفه سال ۱۴۰۴ محاسبه میشود و باید توسط کسی که خواهان رفع سوء اثر چک است پرداخت شود.
بهترین وکیل برای رفع سوء اثر چک
در پروندههای پیچیده که دارنده چک فوت کرده، متواری است یا لاشه چک در پروندههای دولتی گیر کرده است، حضور یک وکیل بانکی ضروری است. وکیل متخصص میتواند با گرفتن دستور قضایی، مسیر رفع سوء اثر چک برگشتی را کوتاه کند.
در مورد حق الوکاله وکیل ، عدد دقیقی وجود ندارد و تعیین آن به پیچیدگی پرونده و مبلغ چک بستگی دارد. قطعاً هزینه وکیل بسیار کمتر از زیان ناشی از مسدودی حسابهای تجاری شماست.
چرا مرتضی حلیمی؟!
وکیل پایه یک دادگستری
رتبهی سوم آزمون وکالت استان البرز
بیش از 10 سال سابقه فعالیت حقوقی
بیش از 10000 مشاوره تخصصی حقوقی
ارائه آموزشهای حقوقی به بیش از 1000 نفر
با ما، عدالت را تجربه کنید.

تفاوت بین رفع سوء اثر چک صیادی و چک های دیگر
در چکهای قدیمی، همه چیز دستی بود. اما در چکهای صیادی (بنفش)، چون وضعیت چک در سامانه پیچک ثبت میشود، رفع سوء اثر چک نیز باید حتماً در سامانه اعمال شود. در چک صیادی، اگر چک برگشت بخورد، تمام حسابهای شما در تمام بانکها به اندازه کسری موجودی مسدود میشود. بنابراین فشار برای رفع سوء اثر چک برگشتی صیادی بسیار بیشتر از چکهای قدیمی است.
نمونه درخواست رفع سوء اثر چک برگشتی
ریاست محترم بانک … شعبه …
موضوع: درخواست رفع سوء اثر چک
با سلام، احتراماً اینجانب … دارنده حساب جاری شماره … به استحضار میرساند چک شماره … به مبلغ … در تاریخ … برگشت خورده است. با توجه به اینکه لاشه چک مذکور دریافت شده / رضایتنامه محضری اخذ شده است، مدارک پیوست تقدیم میگردد. خواهشمند است دستور فرمایید نسبت به رفع سوء اثر چک برگشتی و خروج نام اینجانب از لیست سیاه بانک مرکزی اقدام لازم مبذول گردد.
متن تقاضای رفع سوء اثر چک
متن بالا یک نمونه استاندارد بود. دقت کنید که در متن تقاضا حتماً باید شماره چک، تاریخ برگشت و مبلغ دقیق ذکر شود. همچنین اگر از روش واریز وجه استفاده میکنید، باید در متن بنویسید: “بدین وسیله درخواست مسدودی مبلغ … ریال جهت رفع سوء اثر چک را دارم”.
دریافت دسته چک بدون رفع سوء اثر از چک های قبلی
آیا چنین چیزی ممکن است؟ خیر. طبق قانون صدور چک، تا زمانی که تمام چکهای برگشتی قبلی تعیین تکلیف نشوند، صدور دسته چک جدید ممنوع است. سیستم صیاد به صورت هوشمند اجازه صدور دسته چک برای کسانی که حتی یک مورد رفع سوء اثر چک برگشتی انجام نشده دارند را نمیدهد.

دوره مشاوره مهریه پیش و پس از ازدواج
آگاهی، تضمین شروع یک زندگی روشن
دوره مشاوره مهریه پیش از ازدواج به زوجین کمک میکند تا با آگاهی کامل و دیدگاهی واقعبینانه در مورد حق زن در زندگی مشترک یعنی مهریه، تصمیمگیری کنند.
برای خرید و آشنایی با دوره مهریه بر روی دکمه زیر کلیک کنید.
رفع سوء اثر چک برگشتی بانک های مختلف
اگرچه قوانین کلی بانک مرکزی برای همه یکسان است، اما روال اداری در بانکها کمی متفاوت است.
رفع سوء اثر چک برگشتی بانک سامان
بانک سامان بر استفاده از خدمات نتبانک تاکید دارد. مشتریان میتوانند وضعیت چکهای برگشتی را در اپلیکیشن موبایلت مشاهده کنند، اما برای تحویل لاشه و نهایی کردن رفع سوء اثر چک باید حضوری به شعبه مراجعه کنند.
رفع سوء اثر چک برگشتی بانک رسالت
چون بانک رسالت شعبه فیزیکی کمی دارد، فرآیندها عمدتاً غیرحضوری است. شما باید از طریق پیشخوان مجازی بانک رسالت درخواست خود را ثبت کنید. البته ارسال فیزیک لاشه چک برای رفع سوء اثر چک برگشتی از طریق پست یا تحویل به باجههای کارگزار الزامی است.
رفع سوء اثر چک برگشتی بانک ملت
بانک ملت یکی از سریعترین سیستمها را دارد. اگر لاشه چک را به شعبه ببرید، معمولاً همان لحظه در سیستم ثبت میشود. برای پیگیری وضعیت رفع سوء اثر چک میتوانید از سامانه بانکداری اینترنتی ملت استفاده کنید.
رفع سوء اثر چک برگشتی بانک ملی
در بانک ملی، فرمهای مخصوصی برای هر روش (لاشه، مسدودی وجه و…) وجود دارد. متصدیان بانک ملی حساسیت زیادی روی امضای پشت چک دارند. فرآیند رفع سوء اثر چک برگشتی در این بانک کاملاً تابع بخشنامههای مرکزی است.
رفع سوء اثر چک بانک ملی غیر حضوری
از طریق سامانه “بام” بانک ملی، میتوانید استعلام چکهای برگشتی را بگیرید. اما برای رفع سوء اثر چک به معنای واقعی (حذف سابقه)، ارائه مستندات فیزیکی به شعبه همچنان ضروری است، مگر در مواردی که دستور قضایی سیستمی صادر شده باشد.

رفع سوء اثر چک برگشتی بانک سپه
با ادغام بانکهای نظامی در سپه، سیستم این بانک یکپارچه شده است. برای رفع سوء اثر چک برگشتی باید دقیقاً به همان شعبهای که حساب دارید (یا شعبه جایگزین ادغام شده) مراجعه کنید.
رفع سوء اثر چک غیر حضوری بانک سپه
بانک سپه در سامانه امید سپه (اینترنت بانک) امکاناتی را فراهم کرده است، اما همچنان تحویل لاشه چک برای رفع سوء اثر چک باید حضوری انجام شود تا فیزیک چک باطل گردد.
رفع سوء اثر چک غیرحضوری بانک تجارت
بانک تجارت در سامانه زمرد و اینترنت بانک خود، امکان مشاهده وضعیت چکها را میدهد. مشتریان ویژه میتوانند مدارک رفع سوء اثر چک برگشتی را از طریق باجههای الکترونیک ارسال کنند، اما تایید نهایی نیاز به بررسی اصل مدرک دارد.
رفع سوء اثر چک صادرات
بانک صادرات شبکه شعب گستردهای دارد. برای رفع سوء اثر چک در این بانک، پرداخت کارمزد رفع سوء اثر الزامی است و فیش آن ضمیمه پرونده میشود.
رفع سوء اثر چک بانک صادرات غیرحضوری
از طریق سامانه “همراه بانک صادرات”، میتوانید لیست چکهای برگشتی را ببینید. اما هنوز امکان بارگذاری لاشه چک برای رفع سوء اثر چک برگشتی به صورت کاملاً آنلاین فراهم نشده است.
رفع سوء اثر چک بدون لاشه
اگر چک گم شده، سوخته یا پاره شده، نگران نباشید. دو راه دارید: یا رضایتنامه محضری از دارنده بگیرید، یا اگر دارنده را پیدا نمیکنید، مبلغ چک را به مدت ۲ سال (در برخی تفاسیر ۱ سال) در حساب مسدود کنید. این روشها قانونیترین راهها برای رفع سوء اثر چک بدون داشتن کاغذ چک هستند.
رفع سوء اثر چک غیرحضوری
بسیاری از کاربران به دنبال راهی هستند که اصلاً به بانک نروند. واقعیت این است که در سال ۱۴۰۴ هنوز فرآیند “تحویل لاشه” نیاز به حضور دارد. اما اگر حکم دادگاه سیستمی ارسال شود یا ۳ سال از تاریخ چک گذشته باشد، رفع سوء اثر چک برگشتی به صورت سیستمی و خودکار (غیرحضوری) انجام میشود.

رفع سوء اثر چک برگشتی مفقودی
در صورت مفقودی چک، ابتدا باید دستور عدم پرداخت بگیرید. سپس باید از دادگاه گواهی بگیرید که چک مفقود شده است. با ارائه این گواهی به بانک و سپردن تعهد، عملیات رفع سوء اثر چک انجام میشود.
رفع سوء اثر چک برگشتی صیادی
در سامانه صیاد، همه چیز شفاف است. وقتی شما رفع سوء اثر چک برگشتی را در بانک انجام میدهید، بانک مرکزی سامانه صیاد را آپدیت میکند. تا زمانی که در صیاد وضعیت “سفید” نشود، نمیتوانید چک جدید ثبت کنید.
رفع سوء اثر چک بعد از سه سال
این قانون نجاتبخش است. اگر ۳ سال از تاریخ گواهی عدم پرداخت بگذرد و هیچ شکایتی ثبت نشده باشد، بانک مرکزی وظیفه دارد به صورت اتوماتیک رفع سوء اثر چک را اعمال کند. دیگر نیازی به صبر کردن برای ۷ سال نیست.
مدت انقضاء رفع سوء اثر چک
چیزی به نام انقضاء برای رفع سوء اثر چک وجود ندارد. وقتی سابقه پاک شد، برای همیشه پاک شده است. اما اگر منظور انقضای خود چک است، تا زمانی که رفع سوء اثر چک برگشتی انجام نشود، سابقه منفی تا ابد (یا تا زمان مشمول مرور زمان ۳ ساله) باقی میماند.
استعلام رفع سوء اثر چک برگشتی
از کجا بفهمیم کار انجام شده است؟
- ارسال کد ملی به سرشماره ۷۰۱۷۰۱ (سامانه پیامکی بانک مرکزی).
- مراجعه به سایت بانک مرکزی (بخش استعلام وضعیت اعتباری چک صیادی).
- مراجعه به اینترنت بانک خودتان. این روشها وضعیت رفع سوء اثر چک را نشان میدهند
استعلام رفع سوء اثر چک برگشتی قدیمی
برای چکهای قدیمی (غیر صیادی)، بهترین راه مراجعه حضوری به بانک یا چک کردن گزارش اعتبارسنجی ایرانیان است تا مطمئن شوید رفع سوء اثر چک برگشتی ثبت شده است.
مراکز رفع سوء اثر چک
تنها مرکز معتبر، “شعب بانکها” هستند. هیچ دفتر پیشخوان یا شرکت خصوصی حق انجام رفع سوء اثر چک را ندارد. مواظب کلاهبرداران باشید که وعده پاک کردن نام از لیست سیاه را میدهند.

مدت زمان رفع سوء اثر چک برگشتی
اگر مدارک کامل باشد، بانک همان لحظه اطلاعات را ثبت میکند.
مدت زمان رفع سوء اثر چک برگشتی از بانک مرکزی
بانک مرکزی معمولاً هر ۲۴ ساعت دیتابیس خود را بهروزرسانی میکند. بنابراین حدود ۱ تا ۳ روز کاری طول میکشد تا استعلام شما پس از رفع سوء اثر چک سفید شود.
مدت زمان رفع سوء اثر چک برگشتی صیادی
در چکهای صیادی، چون سیستم آنلاین است، گاهی ظرف چند ساعت پس از اقدام شعبه، وضعیت در سامانه صیاد تغییر کرده و رفع سوء اثر چک برگشتی نمایان میشود.
فرصت 10 روزه برای رفع سوء اثر چک برگشتی
وقتی چک برگشت میخورد، بانک ۱۰ روز مهلت میدهد تا قبل از ارسال اسم به بانک مرکزی، مشکل را حل کنید. اگر در این ۱۰ روز پول را واریز کنید یا لاشه را بیاورید، نام شما وارد لیست سیاه نمیشود و نیازی به طی مراحل پیچیده رفع سوء اثر چک نخواهد بود. این فرصت طلایی را از دست ندهید.
قوانین رفع سوء اثر چک برگشتی
قوانین اصلی شامل “قانون صدور چک مصوب ۱۳۹۷” و بخشنامههای اداره نظامهای پرداخت بانک مرکزی است. طبق این قوانین، هرگونه دریافت وجه اضافه توسط بانکها برای رفع سوء اثر چک برگشتی ممنوع است و فرآیند باید دقیقاً طبق دستورالعملهای ۵ گانه انجام شود.
سوالات متداول درباره اقدامات لازم برای رفع سوء اثر چک
رفع سوء اثر چک یعنی چه؟
یعنی انجام مراحل قانونی (مثل پرداخت پول یا دادن لاشه چک) برای پاک کردن سابقه منفی چک برگشتی از سیستم بانکی کشور.
تا چند چک را می توان رفع سو اثر نمود؟
محدودیتی ندارد. شما میتوانید هزاران چک برگشتی داشته باشید و برای تک تک آنها مراحلu003cstrongu003e رفع سوء اثر چک را u003c/strongu003eانجام دهید تا حسابهایتان باز شود.
چگونه رفع سوء اثر چک کنم؟
باید به شعبه بانک خود بروید و یکی از این کارها را بکنید: u003cbru003eیا لاشه چک را بدهید، یا رضایتنامه محضری بیاورید، یا مبلغ چک را واریز و مسدود کنید.
برای رفع سوء اثر چک حتما باید کل مبلغ چک را یکجا پرداخت کنم؟
بله، برای u003cstrongu003eرفع سوء اثر چک برگشتیu003c/strongu003e باید کل مبلغ کسری چک تامین شود. پرداخت قسطی مورد قبول سیستم بانکی برای رفع سوء اثر نیست (مگر با توافق و رضایتنامه دارنده چک).
آیا برای رفع سوء اثر چک برگشتی باید برگه چک را به بانک ببریم؟
بله، روش اصلی و رایگان، تحویل لاشه چک است. اگر لاشه نباشد، باید هزینه کنید و رضایتنامه محضری بگیرید
آیا امکان دریافت دسته چک بدون رفع سوء اثر از چک های قبلی وجود دارد؟
خیر، سیستم صیاد کاملاً هوشمند است و تا زمانی که حتی یک چک رفع سوء اثر نشده داشته باشید، صدور دسته چک جدید قفل است.
رفع سوء اثر چک برگشتی چقدر زمان میبرد؟
از زمان تحویل مدارک به بانک، معمولاً ۲۴ تا ۷۲ ساعت طول میکشد تا سابقه از بانک مرکزی پاک شود.
آیا می توان بدون لاشه چک برگشتی، سوء اثر آن را برطرف کرد؟
بله، از طریق ارائه رضایتنامه محضری دارنده چک یا واریز مبلغ چک به حساب و مسدود کردن آن به مدت یک سال (یا ۳ سال طبق قانون مرور زمان).
آیا رفع سوء اثر چک برگشتی شامل محدودیت های حقوقی و قضایی هم می شود؟
u003cstrongu003eرفع سوء اثر چکu003c/strongu003e فقط محدودیتهای بانکی (مثل مسدودی حساب) را برمیدارد. اگر پرونده قضایی باز باشد، باید جداگانه در دادگاه پیگیری شود.
اگر دارنده چک همکاری نکند، چه راهی برای رفع سوء اثر وجود دارد؟
میتوانید مبلغ چک را به حساب جاری خود واریز کنید و از بانک بخواهید آن را مسدود کند. پس از گذشت زمان قانونی (۱ سال) و عدم مراجعه دارنده، u003cstrongu003eرفع سوء اثر چکu003c/strongu003e انجام میشود.
شرایط جدید رفع سوء اثر چک برگشتی چیست؟
مهمترین شرط جدید، کاهش زمان انتظار از ۷ سال به ۳ سال (در صورت عدم شکایت) و سیستمی شدن رفع مسدودی حسابها بلافاصله پس از u003cstrongu003eرفع سوء اثر چک برگشتیu003c/strongu003e است.
سخن پایانی
رفع سوء اثر چک برگشتی حافظ اعتبار مالی شماست. باقی ماندن سابقه چک برگشتی نه تنها شما را از خدمات بانکی محروم میکند، بلکه وجهه اجتماعی شما را نیز خدشهدار میسازد. خوشبختانه قانونگذار راههای متنوعی را برای رفع سوء اثر چک پیشبینی کرده است. از تحویل لاشه گرفته تا استفاده از قانون مرور زمان ۳ ساله، همگی ابزارهایی هستند تا شما بتوانید به چرخه اقتصادی بازگردید.
توصیه میشود بلافاصله پس از برگشت چک، از فرصت ۱۰ روزه استفاده کنید و اگر کار به طول انجامید، با مشاوره گرفتن و انتخاب کمهزینهترین روش، اقدام به رفع سوء اثر چک برگشتی نمایید. هزینههای جزئی امروز برای رفع سوء اثر، شما را از ضررهای کلان مسدودی حسابها در آینده نجات خواهد داد.